काग तिहारले सिराहाका गाउँबस्तीमा उत्सवको रौनक

थाङमिचागु डटकम संवाददाता

विनोद मण्डल, सिराहा, कार्तिक १४ –यमपञ्चकको पहिली दिन सिराहा लगायत नेपालभर आज काग तिहार मनाइँदै छ, जसले सिराहाका गाउँबस्तीमा विशेष उत्साह थपेको छ । पाँच दिनसम्म चल्ने तिहारको पहिलो दिन काग तिहारका रूपमा कागलाई सम्मान गरेर मनाईन्छ । कागलाई शुभ समाचार र सुरक्षा ल्याउने दूतको रूपमा लिइन्छ, त्यसैले आजको दिन कागलाई मीठो भोजन दिई पूजा गरिन्छ ।

कागको प्रतीकात्मक महत्व
कागलाई पुरातन कालदेखि नै विशेष महत्व दिइँदै आएको छ । जनविश्वासअनुसार कागले दुःखको संकेत मात्र होइन, शुभ र अशुभ घटनाहरूको सूचकको रूपमा पनि कार्य गर्छ । कागको कराउने आवाजले आगन्तुकहरूको आगमन, चोरी वा अन्य विपद्को संकेत दिने विश्वास गरिन्छ । त्यसैले कागलाई खुसी पार्न र आफूलाई सुरक्षित महसुस गराउन, तिहारको पहिलो दिन कागको पूजा गरिन्छ ।

सिराहामा विशेष पूजा विधि
सिराहाका घर – घरमा बिहानैदेखि कागलाई श्रद्धाले भोजन अर्पण गर्ने परम्परा रहेको छ । परिवारका सदस्यहरूले आँगन र छतमा मिठाई, रोटी र अन्य परिकार राखी कागलाई निम्तो दिन्छन् । स्थानीयहरूका अनुसार कागलाई स्वादिष्ट खाना दिएर खुसी बनाए, घरमा सुख-शान्ति र समृद्धि बढ्ने विश्वास गरिन्छ ।

तिहार नेपाली समाजमा भाईचारा र समर्पणको पर्वका रूपमा पनि चिनिन्छ । काग तिहारले मानिस र प्रकृतिबीचको सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउँछ । विशेष गरी गाउँका बालबालिकाहरू कागलाई खाना खुवाउन रमाउने गर्दछन् । यसले उनीहरूलाई प्रकृतिप्रति प्रेम र संरक्षणको भावना विकसित गराउँछ ।

काग तिहारले तिहार पर्वको सुरुआत भएको संकेत गर्दछ । यसपछि क्रमशः कुकुर तिहार, लक्ष्मी पूजा, गोवर्धन पूजा र भाईटीकासम्मको विशेष कार्यक्रमहरू गरिन्छ । काग तिहारले मानव-प्राणी सह -अस्तित्वको सन्देश समेत दिन्छ ।

सिराहामा यस पर्वको महत्व र परम्परालाई निरन्तरता दिन स्थानीयहरूले विशेष चासो देखाएका छन् ।

सिराहाका गाउँबस्तीहरूमा काग तिहारको उल्लास बढिरहेको देख्न सकिन्छ । स्थानियले यस पर्वलाई परम्परागत विधिले मनाई घर आँगनमा सकारात्मक ऊर्जा ल्याउने अपेक्षा गरेका छन् ।